Jaki jest prawidłowy rozwój mowy dziecka?

» Napisano   paź 30, 2014

Jaki jest prawidłowy rozwój mowy dziecka?

Dziecko 3 – letnie:

  • rozumie, co do niego mówimy, spełnia proste polecenia słowne,
  • zapytane, potrafi podać swoje imię,
  • mówi chętnie i dużo, tworzy proste zdania,
  • zadaje pytania,
  • powinno wymawiać prawidłowo samogłoski: a, o, e, u, i, y, ą, ę, oraz spółgłoski: p, b, m, f, w, t, d, n, l, ś, ź, ć, dź, ń, ch, j, ł,
  • głoski s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż mogą być realizowane są jako ś, ź, ć, dź, a głoska r może być zmieniana na l lub j,
  • może jeszcze występować brak wyraźnych końcówek w wyrazach,
  • wymowę cechuje opuszczanie sylaby początkowej lub końcowej, przestawki głoskowe, zniekształcenia wyrazów.

Dziecko 4 – letnie:

  • rozumie i wykonuje bardziej skomplikowane polecenia,
  • zapytane, odpowiada, co robi,
  • potrafi mówić o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, jednak często myli jeszcze te określenia czasu,
  • zadaje bardzo dużo pytań,
  • używa neologizmów,
  • utrwalają się głoski s, z, c, dz (dziecko nie powinno ich już wymawiać jako ś, ź, ć, dź),
  • głoski sz, ż, cz, dż mogą być jeszcze wymawiane jako s, z, c, dz,
  • może pojawić się głoska r, choć jej opóźnienie nie powinno jeszcze niepokoić; nie należy również zmuszać dziecka do wymowy głoski r, aby nie zniekształcić wymowy tej głoski,
  • w wypowiedziach jest jeszcze wiele form agramatycznych, ale pojawia się już zaciekawienie poprawnością językową.

Dziecko 5 – letnie:

  • mowa dziecka w tym wieku jest już w zasadzie zrozumiała,
  • wypowiedzi nabierają formy wielozdaniowej,
  • w swoich wypowiedziach uwzględnia kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo – skutkowe,
  • potrafi wyjaśnić znaczenie słów, opisać cechy przedmiotów oraz możliwość ich zastosowania,
  • nieprawidłowości gramatyczne powoli zanikają,
  • dokonuje autokorekty i chętnie poprawia innych,
  • głoski sz, ż, cz, dż zaczynają się ustalać; dziecko potrafi je poprawnie powtórzyć, choć w mowie potocznej mogą jeszcze być wymawiane jak s, z, c, dz,
  • głoska r powinna już być wymawiana, ale często też pojawia się dopiero w tym okresie,
  • grupy spółgłoskowe są jeszcze upraszczane zarówno w nagłosie (na początku słów) wyrazu, jak i w śródgłosie (w środku słów).

Dziecko 6 – letnie:

  • powinno już mieć mowę opanowaną pod względem fonetycznym (prawidłowo wymawiać wszystkie głoski), ale proces rozwoju języka trwa nadal,
  • uczy się nowych wyrazów, wypowiedzi wzbogacają się wraz ze zdobywaniem doświadczenia i rozszerzania swojej wiedzy o nowych zjawiskach otaczającej rzeczywistości.

Co może zrobić rodzic, aby zadbać o prawidłowy rozwój mowy swojego dziecka? 

  • Jak najwcześniej zrezygnować z podawania dziecku smoczka – uspokajacza oraz karmienia butelką i podawania papkowatego jedzenia.
  • Podawać dziecku pokarmy stałe, wymagające odgryzania, gryzienia i żucia.
  • Zwracać uwagę, aby dziecko nie ssało palców i nie obgryzało paznokci.
  • Dbać każdorazowo o właściwe leczenie i wyleczenie infekcji górnych dróg oddechowych.
  • Zwracać uwagę na sposób, w jaki dziecko oddycha (powinno przez nos), czy w czasie snu nie chrapie, czy nie chodzi z niedomkniętą buzią.
  • Zwracać uwagę, czy dziecko reaguje, gdy się do niego mówi; czy rozumie, co do niego się mówi, czy wykonuje polecenia kierowane do niego.
  • Mówić do dziecka dużo i często, czytać mu książeczki, opowiadać różne historie.
  • Rozmawiać z dzieckiem; zachęcić dziecko do mówienia, pozwolić mu mówić i słuchać.
  • Zawsze mówić do dziecka poprawnie, bez zbędnego spieszczania, zmiękczania lub zdrabniania słów.
  • Pozwalać dziecku zadawać pytania i cierpliwie na nie odpowiadać.